หากเราสังเกตสถานการณ์โลกในปี 2026 เป็นเรื่องที่น่าตกใจว่า ศาสนาที่ควรสร้างสันติภาพ มักถูกหยิบยกมา เป็นเชื้อเพลิง ให้กับกองทัพ การตีความคัมภีร์ ในลักษณะที่แข็งกร้าว ยังคงปรากฏให้เห็นอย่างชัดเจน ทั้งในสหรัฐอเมริกา อิสราเอล และอิหร่าน แต่มันคือบทเรียนสำคัญ ที่มีอิทธิพลต่อจิตใจ ของมนุษยชาติทุกคนในวงกว้าง
นักวิชาการด้าน ความมั่นคงและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ พบความจริงที่น่ากังวลว่า องค์กรทหารหลายแห่ง จงใจใช้ศาสนา เพื่อขับเคลื่อนอุดมการณ์ ให้เหล่านักรบ อาทิเช่น การอุดหนุนสถาบันการศึกษา ที่มีแนวคิดสุดโต่ง ซึ่งมีอิทธิพลต่อ โครงสร้างกองทัพ ที่นำไปสู่ความเกลียดชังที่ฝังรากลึก ทั้งในแง่ของ การสร้างภาพลักษณ์ศัตรูที่ชั่วร้าย เพื่อลดความลังเลใจในการใช้กำลัง
จุดร่วมที่น่าสนใจ ในการนำศาสนามาใช้ มีประเด็นหลักคือ:
ทำไมเราถึง หลงเชื่อ คำกล่าวอ้าง ในเวลาอันรวดเร็ว? งานวิจัยทางสังคม ระบุว่ามนุษย์มีแนวโน้ม หาเหตุผลมาสนับสนุน ความโกรธแค้นของตน หรือที่เรียกว่า Motivated Reasoning เมื่อเราถูกทำให้รู้สึก เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มที่บริสุทธิ์ เราจะพร้อมทำลาย ฝ่ายที่เห็นต่าง ความขัดแย้งอิสราเอลอิหร่าน ด้วยความเต็มใจ เนื่องจากการโหยหาความมั่นคงทางจิตใจ
ในทางกลับกัน แก่นแท้ของทุกศาสนา มักเน้นเรื่อง การก้าวข้ามความเกลียดชัง ซึ่งความเชื่อที่บริสุทธิ์ ไม่จำเป็นต้องทำร้ายใคร เพื่อพิสูจน์ความจริงของตน การฝึกจิตใจให้รู้เท่าทัน จึงเป็นเกราะป้องกัน ที่จะช่วยให้เรา ไม่ถูกใช้เป็นหมาก ของกลุ่มอำนาจ ที่แอบอ้างความศักดิ์สิทธิ์เพื่อฆ่าฟัน
เพื่อให้เรา สามารถจำแนก ความเชื่อที่เราได้รับ หรือเป็นไปเพื่อความขัดแย้ง มีจุดที่ควรระวัง ดังนี้:
ท้ายที่สุดแล้ว ศาสนาควรทำหน้าที่ ประทีปส่องทาง ให้เราพ้นจาก กิเลสและความอาฆาตพยาบาท ไม่ใช่การถูกใช้ เป็นอาวุธร้าย เพื่อรับใช้ ผลประโยชน์ทางการเมืองของกลุ่มคน การนับถือศาสนา ควบคู่ไปกับปัญญา คือวิธีที่ยั่งยืน ที่จะสร้าง สันติภาพที่แท้จริง ให้เกิดขึ้นในใจและในโลก